Nowy etap prac, ale nadal projekt

Pakiet UDER87 udostępniony na stronie KdsC na początku października zawiera projekt datowany na 24 września 2026 r. Pismo wnioskujące o jego rozpatrzenie pochodzi z 26 września. Termin składania uwag w KdsC wyznaczono na 8 października 2026 r., godz. 14:00.

Zakończenie konsultacji nie oznacza, że nowe przepisy już obowiązują. Analizujemy projekt rządowy na kolejnym etapie prac, a wskazane w nim daty są planowanymi terminami wejścia przepisów w życie. Mogą zmienić się w dalszym procesie legislacyjnym.

Rejestracja bez pozytywnej decyzji administracyjnej

Podstawowa koncepcja została utrzymana. Zgodnie z projektowanym art. 73 ust. 1 rejestracja będzie czynnością materialno-techniczną dokonywaną przez starostę w systemie obsługującym centralną ewidencję pojazdów. Pozytywne załatwienie sprawy nie będzie wymagało osobnej decyzji administracyjnej.

Decyzja pozostanie natomiast przy odmowie rejestracji oraz uchyleniu dokonanej czynności. Podobny model przewidziano dla rejestracji czasowej, czasowego wycofania z ruchu i wyrejestrowania. To uproszczenie formalności, ale nie likwidacja kontroli dokumentów przez urząd.

E-dowód dopiero po sprawdzeniu dokumentów

W kwietniu przepis o automatycznym generowaniu elektronicznego dowodu odwoływał się do skutecznego złożenia kompletnego wniosku i potwierdzenia opłat. We wrześniu dodano wyraźny warunek: pozytywną weryfikację dokumentów przez starostę. Przy nowych tablicach pozostaje również warunek zwrotu dotychczasowych tablic, jeśli pojazd był zarejestrowany.

To istotne doprecyzowanie. Automatyczne ma być wygenerowanie dokumentu w systemie po spełnieniu wymaganych warunków. Nie można obiecywać, że samo wysłanie formularza natychmiast zakończy rejestrację.

Projekt dodaje też do ogólnej procedury zasadę, że złożenie wniosku za pomocą wskazanej e-usługi potwierdza zgodność dołączonych kopii dokumentów z oryginałami. Nie znosi to wymagań dotyczących dokumentów ani ich weryfikacji.

Elektroniczny dowód w Polsce, papierowy na wyjazd

Nowy art. 73 ust. 1cg wskazuje wprost, że elektroniczny dowód stwierdza dopuszczenie pojazdu do ruchu na terytorium Polski. Kolejny ustęp przewiduje udostępnienie go jako dokumentu mobilnego w rozumieniu ustawy o aplikacji mObywatel.

Ministerstwo w odpowiedzi na uwagi Związku Polskiego Leasingu wyjaśniło, że na wyjazd za granicę potrzebny będzie papierowy blankiet dowodu. Projekt zachowuje możliwość jego otrzymania na wniosek. Dotychczas wydane dowody i ich wtórniki mają zachować ważność — nie przewidziano w tym przepisie obowiązkowej wymiany wszystkich dokumentów.

Warto odróżnić API do rejestracji od dostępu do e-dowodu. Ministerstwo wyraźnie wyjaśniło w tabeli konsultacyjnej, że projekt nie przewiduje generowania elektronicznego dowodu bezpośrednio przez API do pobrania. Sama możliwość integracji procesu rejestracyjnego nie oznacza więc możliwości pobrania e-dowodu do programu komisu lub leasingodawcy.

Nie będzie dowolnego starostwa

Projekt kwietniowy pozwalał złożyć wniosek w kanale obsługiwanym w urzędzie u dowolnego starosty. W tekście wrześniowym zastąpiono to właściwym starostą, określonym według miejsca stałego zamieszkania, siedziby lub czasowego zamieszkania właściciela.

Wycofano też swobodny wybór urzędu odbioru papierowego dowodu. Projektowany art. 73 ust. 1ca pkt 2 wskazuje urząd organu rejestrującego, który wydał dokument. Analogiczną zasadę wpisano do art. 73c ust. 10. Wniosek jest więc prosty: cyfryzacja nie oznacza pełnej swobody wyboru wydziału komunikacji.

Dokumenty i tablice pocztą — z ważnym wyjątkiem dla importu

Nowy art. 73 ust. 1cd przewiduje doręczenie dowodu papierowego lub zalegalizowanych tablic przesyłką rejestrowaną przez operatora pocztowego, na koszt odbiorcy. W kwietniu ogólny przepis wskazywał operatora wyznaczonego. Wrześniowa wersja rozszerza ten zakres i precyzuje odbiór przez osoby fizyczne oraz reprezentantów lub upoważnionych pracowników podmiotów.

Jednocześnie na końcu tego przepisu dodano wyłączenie: nie stosuje się go przy pierwszej rejestracji w Polsce pojazdów sprowadzonych z zagranicy. Dla handlarzy zajmujących się importem to jedna z najważniejszych zmian po konsultacjach. Nie należy przedstawiać UDER87 jako gwarancji, że każde sprowadzone auto zostanie obsłużone z wysyłką dowodu i tablic na podstawie tej ogólnej procedury.

Trzeba zachować precyzję: wyłączenie dotyczy art. 73 ust. 1cd. Art. 73c zawiera własne regulacje doręczeń, do których odsyła również art. 73ca. Dlatego nie wyprowadzamy z tego zdania zakazu wszystkich doręczeń w każdej szczególnej ścieżce rejestracji.

Przy wysyłce nowego papierowego dowodu doprecyzowano też sposób unieważnienia starego. Odbiorca ma fizycznie uszkodzić dotychczasowy dokument przez obcięcie wskazanego rogu, potwierdzić odbiór i złożyć przez e-usługę oświadczenie o unieważnieniu pod rygorem odpowiedzialności karnej. To dodatkowy obowiązek, o którym trzeba pamiętać przy zdalnej obsłudze.

Leasing, wynajem i API: przepisy utrzymane

Porównanie obu tekstów pokazuje, że art. 73ca i 73cb nie zostały merytorycznie zmienione. Pierwszy pozwala leasingodawcy będącemu właścicielem pojazdu oraz podmiotowi udostępniającemu pojazdy w ramach przedsiębiorstwa na podstawie najmu składać wniosek przez e-usługę. Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów procedury salonowej.

Art. 73cb pozwala ministrowi udostępnić usługę sieciową umożliwiającą rejestrację w ścieżkach z art. 73c i 73ca. Uzasadnienie wskazuje integrację systemów przedsiębiorców, np. przez API, oraz masową obsługę flot.

Istotne jest słowo „może”. Przepis tworzy podstawę do udostępnienia usługi sieciowej, ale sam nie gwarantuje uruchomienia konkretnego API w określonym dniu ani nie określa jego specyfikacji technicznej.

A co z handlarzami samochodów używanych?

Nie ma podstaw, aby twierdzić, że niezależny sprzedawca samochodów używanych automatycznie uzyska dostęp do tej szczególnej ścieżki tylko dlatego, że prowadzi firmę motoryzacyjną. Art. 73ca wymienia leasing i najem. Art. 73cb odsyła do tego przepisu oraz art. 73c. Z kolei niezmieniona część art. 73c ust. 1 dotyczy upoważnienia salonu przez właściciela nowego pojazdu nabytego w salonie.

W OSR użyto szerszego określenia „przedsiębiorcy”, opisując korzyści z e-usługi i usługi sieciowej. OSR nie zastępuje jednak przepisów ustawy i nie rozszerza kręgu uprawnionych. Decyduje treść art. 73ca i odesłania w art. 73cb.

Nie oznacza to wyłączenia handlarzy ze wszystkich korzyści cyfryzacji. Ogólne rozwiązania dla właścicieli pojazdów trzeba odróżnić od szczególnego dostępu do rejestracji przez system firmy. Właśnie tego drugiego dostępu projekt nie przyznaje wprost całej branży obrotu autami używanymi.

To uzasadnia pytanie do projektodawcy: czy profesjonalni sprzedawcy samochodów używanych będą mogli integrować swoje programy z państwową usługą rejestracji, a jeśli tak, na jakiej konkretnej podstawie prawnej?

E-umowy rozszerzone po konsultacjach

W art. 78 zmiany są większe niż przy leasingu. Kwietniowy projekt dotyczył umowy sprzedaży pojazdu zarejestrowanego. Wrześniowy obejmuje również inne umowy przenoszące własność takiego pojazdu. Dodano ogłaszanie w BIP listy wzorów umów dostępnych w usłudze.

Rozszerzono również kategorię stron: obok osób fizycznych z PESEL pojawiają się osoby prawne i jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi z REGON. W kwietniu ta druga grupa ograniczała się do osób prawnych z siedzibą w Polsce.

Pozostają trzy rodzaje podpisu: kwalifikowany, zaufany i osobisty. Przy umowie zawartej przez tę usługę informacja o zbyciu ma powstawać automatycznie w CEP, a sprzedawca będzie zwolniony z osobnego zawiadomienia o zbyciu. To nie jest ogólne zniesienie zgłoszeń dla każdej transakcji ani automatyczne wykonanie obowiązku rejestracyjnego nabywcy.