Sama faktura nie wystarczy.
O czym należy pamiętać przygotowując umowę sprzedaży?
Większość osób zajmujących się handlem samochodami używanymi finalizuje transakcje bez umów sprzedaży. Dokumentem potwierdzającym sprzedaż jest wtedy po prostu faktura VAT marża. Ale czy to bezpieczne rozwiązanie?
Zastosowanie umowy sprzedaży niesie za sobą wymierne korzyści. Z pewnością nie jest to tylko zbędna papierologia, bo używanie zestawu faktura VAT marża + umowa, zamiast samej faktury, może szybko przełożyć się na korzyści biznesowe. Pewnych rzeczy po prostu nie da się umieścić na fakturze, i nie wynika to jedynie z braku miejsca.
Przykład? Odpowiedzialność za wady samochodu można ograniczyć, a czasem nawet wyłączyć, ale na podstawie samej faktury VAT marża nie jest to możliwe.
Sądy uznają, że zamieszczenie klauzul wyłączających rękojmię na fakturze, nawet podpisanej przez klienta, nie wynika z uzgodnień stron i dlatego nie jest skuteczne. Gdyby takie postanowienia znalazły się w umowie, argumentów za uzgodnieniami stron co do takiego wyłączenia odpowiedzialności byłoby z pewnością więcej.
Co zatem należy lub warto wpisać w umowie i dlaczego?
- Dane stron, datę i miejsce (miejscowość) zawarcia umowy.
W ten sposób potwierdzamy, że umowa została zawarta, kto sprzedaje, kto kupuje i gdzie została dokonana transakcja.
- Godzina zawarcia umowy.
Nie jest konieczna, ale w przypadków niektórych klientów i samochodów, jej wpisanie może pozwolić uniknąć mandatów z fotoradarów.
- Wskazanie samochodu (najlepiej z numerem VIN) i ceny.
Określenie przedmiotu sprzedaży i ceny, to elementy konstrukcyjne umowy sprzedaży i muszą się w niej znaleźć.
- Zastrzeżenie własności i odsetki
W przypadku kiedy zakup jest finansowany kredytem konsumenckim, kupujący-konsument ma prawo odstąpienia od takiego kredytu. Może to nastąpić po wydaniu samochodu i wówczas sprzedawca zostałby bez samochodu i bez zapłaty. Zastrzeżenie własności i wyższych odsetek może bardzo wzmocnić pozycję sprzedawcy, pomagając odzyskać pieniądze lub samochód.
- Informacja o wszelkich ruchomościach koniecznych do korzystania z pojazdu.
Liczba kluczyków to najczęstszy przykład. W ten sposób możemy też uniknąć wątpliwości, czy klientowi przekazano dokument ubezpieczenia, książkę serwisową, lub komplet dokumentów niezbędnych do przerejestrowania pojazdu. W tym miejscu można też zaznaczyć, że przekazano płytę lub kartę do nawigacji.
- Modyfikacja odpowiedzialności za wady.
W przypadku sprzedaży przedsiębiorcom rękojmię można wyłączyć. W przypadku konsumentów pole do działań jest ograniczone, ale zakres tej odpowiedzialności również można zmodyfikować. Można również wskazać miejsce, do którego samochód ma być dostarczony w razie usterek.
- Opis pojazdu
Klient zafascynowany samochodem często nie pamięta, jakie dodatkowe informacje o nim otrzymał przed sprzedażą. Nawet to, że kupujący samochód na dzień sprzedaży pamięta o jego cechach i usterkach, nie gwarantuje, że nie zmieni zdania za miesiąc czy dwa.
Umowa sprzedaży daje szansę opisania samochodu i jego podstawowych cech. Można to zrobić bezpośrednio w umowie lub nawet w załączniku. Jeśli takie informacje zamieścimy, wtedy przedmiotem umowy będzie samochód taki, jaki jest. To zaś, co mogłoby być za jakiś czas wadą, po prostu będzie cechą sprzedanego pojazdu.
Często spotykane klauzule „zapoznał się ze stanem pojazdu i nie wniósł zastrzeżeń” nie zastąpią opisu pojazdu. Mogą stanowić argument w dyskusji, ale nie chronią przed odpowiedzialnością. Jest to o tyle istotne, że w rękojmi zasadą ogólną jest przerzucenie odpowiedzialności za usterki na sprzedawcę. I to sprzedawca w relacjach z konsumentami musi dołożyć starań, aby nie zostać obciążony za usterki.
- Przebieg
Jeśli nie jesteśmy pewni autentyczności wskazań licznika, można tę informację wskazać w umowie i przynajmniej w podstawowym zakresie uniknąć dyskusji albo ją znacznie skrócić.
- Jazda próbna
Jeśli kupujący odbył przed zakupem jazdę próbną, to warto to udokumentować. W przypadku sporu łatwiej będzie powołać się na to, że klient zapoznał się z właściwościami pojazdu przed zakupem i świadomie podjął decyzję.
- Inne okoliczności sprzedaży
Jeśli kupujący sprawdził samochód w jakiś dodatkowy sposób, warto o tym wspomnieć. Jeśli samochód był sprawdzany w zewnętrznym warsztacie, oglądany na kanale lub podnośniku może to potwierdzić, że klient poznał stan pojazdu (na przykład konieczność usunięcia wycieków) i świadomie się na niego zdecydował.
- Informacja o konieczności konserwacji pojazdu
Nie wszyscy pamiętają o konserwacji samochodu po zakupie, a większość uszkodzeń silnika bierze się z zaniedbań i winy użytkownika. Warto zatem wpisać do umowy co najmniej to, że samochód powinien mieć okresowo wymieniane filtry i olej.
- Tablice komisowe
W zależności od przypadku – warto rozważyć, czy nie zawrzeć wskazówki o konieczności zastąpienia tablic ekspozycyjnych lub eksportowych polskimi tablicami.
- Sposób zmiany umowy
Postanowienia o tym, co i w jakim trybie można będzie w umowie zmienić lub uzupełnić i czy taka zmiana wymaga formy pisemnej. To daje więcej możliwości na wypadek wad i próby odstąpienia od umowy.
- Postanowienia o wyborze sądu – w przypadkach kiedy jest to dopuszczalne
Wybór swojego sądu nie tylko zaoszczędzi nam czas, ale wbrew pozorom może też nawet przesądzić o wyniku sprawy. Z praktyki wynika, że konieczność dojazdów wymiernie zwiększa skłonność drugiej strony do porozumienia bez odwiedzania sal sądowych.
Test opracował: Dariusz Brzozowski Kancelaria Prawa Motoryzacyjnego MOTOPRAWNIK.COM
Polski Autohandel Szkolenia to pierwszy na polskim rynku projekt szkoleń przygotowanych specjalnie dla właścicieli i pracowników firm zajmujących się sprzedażą samochodów używanych. Naszym celem jest rozwój i profesjonalizacja polskiego rynku samochodów używanych. Najlepsi na polskim rynku eksperci w swoich dziedzinach podzielą się z Państwem zdobywaną przez lata wiedzą, dzięki której będą mogli Państwo zminimalizować ryzyka związane z prowadzoną działalnością i zmaksymalizować płynące z niej zyski.
Polski Autohandel to istniejący już od 2014 roku portal zajmujący się najważniejszymi dla przedstawicieli rynku samochodów używanych sprawami. Na bieżąco informujemy o zmianach prawnych dotyczących naszej branży, doradzamy jak zachować się w konkretnych sytuacjach i pomagamy właścicielom komisów przy zawieraniu różnego rodzaju wymaganych umów. Jednym słowem już od 5 lat działamy na rzecz przedstawicieli polskiego rynku samochodów używanych.
